– Wederom indrukwekkende ervaring –

Nico, 23 juli 2026

Half acht ging de wekker, want vandaag stond er weer een aantal interessante bezoeklocaties op de planning. De Batterij van Azeville, Utah Beach en de Duitse oorlogsbegraafplaats van La Cambe vormden het programma van de dag.

Maar eerst: ontbijten. Een bakkie koffie om rustig op te starten. Het beloofde qua weer een schitterende dag te worden. Tegen kwart over tien reden we de camping af en zetten we koers naar Azeville via de N13. Rond elf uur kwamen we aan. Het was lekker rustig en de auto kon mooi in de schaduw geparkeerd worden.

Vanaf de parkeerplaats waren direct twee van de vier kazematten zichtbaar. De andere twee lagen verder op het terrein en waren alleen toegankelijk met een entreeticket. Uiteraard wilden we die ook bekijken, dus werden er eerst kaartjes gehaald.

Deze Duitse kustbatterij maakte deel uit van de Atlantikwall en lag enkele kilometers landinwaarts van Utah Beach. Vanuit deze stelling werden de geallieerde troepen op Utah Beach gedurende de eerste dagen na D-Day onder vuur genomen. Pas op 9 juni 1944 wisten de Amerikanen de batterij uit te schakelen.

Wat deze locatie bijzonder maakt, is dat er nog ontzettend veel bewaard is gebleven. Verspreid over het terrein liggen de betonnen bunkers waarin de kanonnen waren opgesteld. Via ondergrondse gangen stonden deze met elkaar in verbinding. Terwijl je door de donkere ruimtes loopt, krijg je een aardig beeld van hoe de Duitse soldaten hier hebben geleefd en gewerkt.

Wat mij vooral opviel, was hoe groot het complex eigenlijk is. Vanaf de buitenkant lijken het een paar losse bunkers in het landschap, maar zodra je het terrein verkent ontdek je pas hoeveel arbeid, techniek en beton er in deze verdedigingswerken is gaan zitten. Het blijft bijzonder om te bedenken dat deze plek ruim tachtig jaar geleden een belangrijke rol speelde tijdens de gevechten rond Utah Beach.

Verder is het resultaat te zien van een projectiel die van een Amerikaans schip is geschoten, de bunker vol raakte, maar niet was ontploft. Toch door de immense luchtdruk overleden er 14 Duitse soldaten. Het projectiel ging bij het 105mm kanon naar binnen, ging door de dikke muur stuiterde tegen de volgende muur en kwam tot stilstand. Na de oorlog is het projectiel ontmanteld.

Na ongeveer anderhalf uur rondgelopen te hebben, keerden we terug naar de auto. Onder het genot van een kleine lunch vervolgden we onze route richting Utah Beach. De rit voerde ons dwars door het Normandische landschap, met groene weilanden, kleine dorpjes en smalle weggetjes.

Onderweg kwamen we langs het Mémorial Leclerc. Hier gooiden we even de handrem erop om een kijkje te nemen. Bij het monument stonden onder andere een Amerikaanse Sherman-tank, een Franse tank en een halftrack tentoongesteld.

Vanuit hier was het niet ver meer naar Utah Beach. Vanaf de parkeerplaats liepen we richting de kustlijn. Bij Utah Beach staat ook Brasserie Le Roosevelt, een gebouw met een bijzondere geschiedenis. Oorspronkelijk was het een eenvoudig vissershuis, maar tijdens de Duitse bezetting werd het gebruikt door de Organisation Todt. De naastgelegen bunker deed waarschijnlijk dienst als communicatiepost van het Duitse leger. Na D-Day namen de Amerikanen het complex over en werd het gebruikt als hoofdkwartier van een genie-eenheid. De bunker fungeerde vervolgens als communicatiecentrum van de Amerikaanse marine, van waaruit het contact tussen de vloot en de troepen op het vasteland werd onderhouden. De naam Roosevelt verwijst naar generaal Theodore Roosevelt Jr., de hoogste Amerikaanse officier die op 6 juni 1944 daadwerkelijk mee aan land ging op Utah Beach.

Na wat rondgelopen te hebben bezochten we het Musée du Débarquement de Utah Beach. Dit museum staat volledig in het teken van de Amerikaanse landing op Utah Beach. Aan de hand van voertuigen, uniformen, persoonlijke verhalen, films en diverse voorwerpen wordt stap voor stap uitgelegd hoe de landing verliep en welke rol Utah Beach speelde tijdens D-Day.

Ook hier hebben we weer nieuwe dingen geleerd en meer inzicht gekregen in de gebeurtenissen van 6 juni 1944. Het verschil tussen Utah Beach en Omaha Beach zit vooral in hoe zwaar de landingen verliepen. Op Utah Beach landden de Amerikanen iets verderop dan gepland, maar dat pakte uiteindelijk gunstig uit omdat de Duitse verdediging daar minder sterk was. Daardoor konden de troepen relatief snel landinwaarts oprukken. Op Omaha Beach was de situatie totaal anders. Daar liepen de Amerikanen direct tegen zware Duitse verdediging aan vanuit bunkers en vanaf de hoger gelegen kliffen. De landing verliep chaotisch en kostte aanzienlijk meer slachtoffers. Daardoor staat Omaha Beach vaak bekend als het bloedigste Amerikaanse landingsstrand van D-Day.

Na een ijsje gegeten te hebben liepen we terug naar de auto voor onze laatste stop van de dag: La Cambe.

Rond vier uur in de middag kwamen we aan bij de Duitse militaire begraafplaats van La Cambe. Na de vele verhalen over de geallieerde landingen, musea en monumenten was dit een plek die een ander perspectief op de oorlog liet zien.

Waar de Amerikaanse erebegraafplaats met haar witte kruisen indrukwekkend en bijna majestueus oogt, straalt de Duitse begraafplaats juist een sobere en ingetogen sfeer uit. Tussen de bomen liggen duizenden Duitse militairen begraven. De donkere kruisjes en de centrale grafheuvel geven het geheel een totaal andere uitstraling dan de geallieerde begraafplaatsen.

Wat mij hier vooral opviel, was de stilte. Ongeacht aan welke kant iemand vocht, achter iedere naam schuilt een persoonlijk verhaal. Veel van de gesneuvelden waren bovendien nog erg jong, sommigen net achttien jaar oud, toen zij hier om het leven kwamen. Dat maakte deze plek op een heel andere manier indrukwekkend.

Na een dag die volledig in het teken stond van D-Day, de Atlantikwall en de gevechten in Normandië, was dit een passende laatste stop. Een plek die je eraan herinnert dat oorlog uiteindelijk alleen maar verliezers kent.

Daarna was het tijd om terug te keren naar de camping. Voor het avondeten hadden we wat rauwkost, aardappeltjes en een mooi stukje filet mignon gehaald.